MB i MLoP to składniki ubezpieczenia maszyn od awarii (MB) i utraty zysku wskutek awarii maszyn (MLoP). Obrabiarki sterowane numerycznie/komputerowo, czyli NC/CNC (ang. Numerial Control i Computerized Numerical Control), oznacza w skrócie sterowanie ruchami roboczymi i pomocniczymi obrabiarki na podstawie kodu zapisanego w układzie sterowania automatycznego maszyny.
Rozpatrując powyższe składniki ubezpieczenia w kontekście przedmiotowych maszyn roboczych, powinno się zacząć od programowania - sprawdzenia ruchów narzędzia i przyrządów technologicznych (mocowania, napędy). Jest to bardzo istotne, by uniknąć tzw. kolizji w obszarze roboczym obrabiarki, która może skutkować poważną awarią, a co za tym idzie, utratą zysku w danym przedsiębiorstwie. Powszechnie znanym narzędziem do sprawdzenia ruchów narzędzi, wrzecion i przyrządów technologicznych jest oprogramowanie CAD/CAM, które pozwala na kontrolę zadanych ścieżek pracy poza obrabiarką – na monitorze technologa. Reasumując, inwestycja w tego typu oprogramowanie (CAD/CAM) zmniejsza możliwość wytworzenia strat w postaci awarii obrabiarki i spowodowanej tym utraty zysku.
Rozpatrując omawiane ubezpieczenia dotyczące awarii maszyn i utraty zysku, mamy za przykład obrabiarki CNC po zaprogramowaniu i sprawdzeniu kodów NC za pomocą wspomnianego oprogramowania inżynierskiego. Na tym etapie niezwykle istotna jest prawidłowa eksploatacja, obejmująca czynności obsługowe oraz konserwacyjne. Ich celem jest zapewnienie jak najdłuższego okresu ekonomicznej, niezawodnej i skutecznej realizacji zadań technologicznych oraz największej niezawodności eksploatacji. Taka dbałość o sprzęt bezpośrednio przekłada się na ciągłą zdolność wytwarzania w zadanym czasie.
Mówiąc o składnikach ubezpieczenia awarii, kluczowym czynnikiem jest czas potrzebny na jej wykrycie i usunięcie usterki. Dążenie do modelu tzw. „zero awarii” przekłada się bezpośrednio na działania, zadania, prace oraz kontrole wyszczególnione w dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) , która – zgodnie z przepisami Dyrektywy maszynowej – musi być dostarczona z każdą maszyną. W ogólnym pojęciu eksploatacji, obsługi i konserwacji obrabiarek, opierając się na wiedzy inżynierskiej oraz dobrych praktykach, powinno się badać takie cechy jak:
- sprawdzenie działania obrabiarki nieobciążonej
- sprawdzenie działania obrabiarki obciążonej
- sprawdzanie dokładności pozycjonowania
- sprawdzanie dokładności kinematycznej (złożone ruchy kształtowania),
- sprawdzanie poziomu hałasu
- badania sztywności statycznej, własności dynamicznych, oraz odkształceń cieplnych – stabilność cieplna, drgania
- bezpieczeństwo i higiena pracy.
Skrupulatne stosowanie się do zapisów dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) oraz instrukcji obsługi, dostarczanych z każdą obrabiarką, jest kluczowe. Przestrzegając harmonogramu przeglądów maszyn i urządzeń technicznych w zakładzie oraz opisanych wcześniej kryteriów, można skutecznie dążyć do uniknięcia wielu awarii. W efekcie pozwala to zminimalizować ryzyko przestoju maszyny roboczej, a tym samym - uniknąć wynikającej z tego utraty zysku.
Źródło: Karol Paderewski „Obrabiarki” WSiP W-wa 1993.
