Wymiana tablic rejestracyjnych w Polsce – kiedy jest obowiązkowa i ile kosztuje?

Tablice rejestracyjne nazywane często przez kierowców „blachami” są elementem pozwalającym jednoznacznie zidentyfikować pojazd, dlatego ich przejrzystość, czytelność oraz zgodność z przepisami są kluczowe dla bezpieczeństwa i kontroli ruchu drogowego. 

Kierowcy często zastanawiają się, czy istnieje obowiązek wymiany tablic rejestracyjnych w przypadku ich uszkodzenia, utraty lub zakupu samochodu z innego regionu. Nowelizacje przepisów wprowadzone w ostatnich latach sprawiły, że obowiązek wymiany tablic został ograniczony do minimum, a cała procedura – uproszczona, co w praktyce zmniejsza liczbę wizyt w urzędzie. Warto jednak wiedzieć, kiedy tablice rejestracyjne podlegają wymianie, a kiedy możliwe jest dalsze ich użytkowanie.

Przeczytaj: Oznaczenia polskich tablic rejestracyjnych - co warto wiedzieć?

Tablice rejestracyjne – kiedy wymiana jest obowiązkowa?

Choć od 31 stycznia 2022 r. nie ma już obowiązku wymiany tablic rejestracyjnych w przypadku zakupu pojazdu zarejestrowanego w Polsce – nawet jeśli pochodzi on z innego powiatu czy województwa – to jednak wciąż istnieją sytuacje, kiedy konieczne jest założenie nowych blach.

1. Znaczne uszkodzenie tablicy – np. po kolizji lub wypadku

Gdy dochodzi do deformacji, korozji lub zniszczenia blachy (np. jej pęknięcia lub złamania), wymagana jest wymiana uszkodzonej tablicy rejestracyjnej. Nie ma znaczenia, czy uszkodzenie jest efektem wypadku czy normalnego zużycia tablic – muszą być one w stanie, który umożliwia bezproblemowe odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu. 

2. Utrata lub kradzież tablic

Zdarza się, że tablice rejestracyjne mogą się zgubić (np. wypaść z ramki podczas gwałtownego hamowania) lub zostać skradzione. W tym drugim przypadku właściciel musi zgłosić zdarzenie na policję i niezwłocznie wyrobić nowe oznaczenia. Skradzione tablice rejestracyjne są automatycznie wyłączone z obrotu – ich użycie przez osoby trzecie mogłoby bowiem służyć np. popełnieniu wykroczeń lub przestępstw.

3. Niezgodność z normami technicznymi

Tablice rejestracyjne muszą być czytelne i zgodne ze standardami – zawierać odpowiedni odblask, odstępy między znakami i aktualne oznaczenia legalizacyjne. Jeśli w tych aspektach występują jakieś nieprawidłowości, najczęściej stwierdza je diagnostyk podczas badania technicznego pojazdu i to on określa, czy konieczna jest wymiana tablic rejestracyjnych.

4. Zmiana rodzaju tablic

Obowiązek wymiany tablic rejestracyjnych pojawia się również wtedy, gdy właściciel decyduje się na zmianę ich kategorii na inny typ niż dotychczasowy. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których pojazd ma zostać zarejestrowany jako zabytkowy i konieczne jest posiadanie żółtych tablic. 

W pozostałych sytuacjach kierowcy nie muszą zastanawiać się, czy wymiana tablic rejestracyjnych jest obowiązkowa – przepisy zwalniają bowiem z tego wymogu.

Wymiana tablic rejestracyjnych – gdzie złożyć wniosek i jakie dokumenty są potrzebne?

Proces wymiany tablic rejestracyjnych nie jest bardzo skomplikowany, choć wymaga złożenia kompletu dokumentów. 

1. Właściwy urząd

Wszystkie sprawy związane z tablicami rejestracyjnymi prowadzi wydział komunikacji odpowiedni dla miejsca zamieszkania – w starostwie powiatowym, urzędzie miasta na prawach powiatu lub (w przypadku Warszawy) urzędzie dzielnicowym. Urzędnicy odpowiadają zarówno za wydawanie duplikatów, jak i całkowicie nowych tablic.

2. Dokumenty wymagane przy wymianie tablic rejestracyjnych

Do urzędu należy dostarczyć wniosek o wymianę lub wydanie tablic, dowód rejestracyjny pojazdu, kartę pojazdu (jeśli została wydana), tablice przeznaczone do utylizacji (jeśli są fizycznie dostępne), dokument tożsamości właściciela, a także potwierdzenie wniesienia stosownych opłat. W przypadku kradzieży należy dodatkowo przedstawić potwierdzenie zgłoszenia zdarzenia na policji.

3. Przebieg procedury i odbiór tablic

Po złożeniu wniosku urzędnik dokonuje weryfikacji dokumentów i przyjmuje stare tablice. Jeśli zamawiane są duplikaty, proces realizowany jest stosunkowo szybko – bez wydawania pozwolenia czasowego. Gdy konieczne jest zamówienie nowych tablic z nowym numerem, a kierowca chce poruszać się rejestrowanym autem do czasu uzyskania docelowych oznaczeń, po złożeniu odpowiedniego wniosku otrzymuje tymczasowe czerwone tablice, i nalepki legalizacyjne.

Ile kosztuje wymiana tablic rejestracyjnych samochodu i jak długo się na to czeka?

Opłaty za wymianę tablic są ustawowe, co sprawia, że nie są zależne m.in. od regionu czy decyzji wybranych urzędów.

Najważniejsze koszty to:

• komplet standardowych tablic – 80 zł,
• duplikat jednej tablicy – 40 zł,
• specjalne indywidualne tablice – 1000 zł,
• pozwolenie czasowe – 13,50 zł,
• nalepki legalizacyjne – 12,50 zł.

Na finalną kwotę wpływa więc nie tylko rodzaj zamawianych tablic, lecz także to, czy konieczne jest wydanie dodatkowych dokumentów. Czas oczekiwania zależy natomiast od obciążenia urzędu i rodzaju tablic – zwykłe są często dostępne w ciągu kilku dni, natomiast indywidualne mogą wymagać więcej czasu ze względu na proces produkcyjny.

Dobrowolna wymiana tablic – kiedy można zdecydować się na nowy komplet?

Wymiana tablic rejestracyjnych może być także opcją dobrowolną – najczęściej wynikającą z chęci personalizacji, estetyki pojazdu lub zmiany formatu tablic.

Właściciele pojazdów często wybierają indywidualne tablice rejestracyjne, które wyróżniają auto nietypowym układem liter i cyfr – chcą w ten sposób dopasować ich treść do charakteru samochodu, marki lub własnych preferencji. Z kolei w przypadku pojazdów sprowadzanych zza oceanu zainteresowanie budzą mniejsze tablice, lepiej dopasowane do fabrycznego mocowania. Dobrowolna wymiana odbywa się na identycznych zasadach jak obowiązkowa – przez złożenie wniosku w urzędzie i uiszczenie stosownych opłat.

Przeczytaj: Indywidualne tablice rejestracyjne – jak je wyrobić i ile kosztują?

Wszystko to potwierdza, że kierowcy muszą sporo wiedzieć o przepisach związanych z oznaczeniami samochodów. Ważna jest nie tylko wiedza dotycząca tego, jak czytać tablice rejestracyjne i co oznaczają poszczególne kolory tzw. blach. Istotne jest także zrozumienie, czy wymiana tablic rejestracyjnych jest obowiązkowa przy zakupie auta zarejestrowanego wcześniej w Polsce. Obecnie obowiązek dotyczy wyłącznie sytuacji, w których tablice są nieczytelne, uszkodzone, skradzione lub muszą zostać zmienione ze względów formalnych, np. przy przejściu na tablice zabytkowe. W pozostałych przypadkach kierowca może sam zdecydować, czy chce wymienić tablice – na przykład ze względów estetycznych lub gdy interesują go tablice indywidualne.